พิธีตั้งศาลพระภูมิ

พิธีตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่ คือ การบวงสรวงที่ท่านทำเนื่องด้วยเป็นการเชิญพ่อปู่ชัยมงคลเข้ามา อยู่ไว้ในศาลพระภูมิข้างในที่พักอาศัยของเรา ในบริเวณที่เราได้ทำการเตรียมการไว้ เพื่อคุ้มครอง เพื่อความเป็นมิ่งขวัญ ของบ้านที่อาศัยของเรา

 

ของที่ท่านต้องเตรียมนอกจาก ศาลพระภูมิ แล้วนั้นสิ่งหนึ่งเลยที่ต้องนึกถึงคือ แท่นตั้งศาลว่าเจ้าบ้านจะต้องต้องการขนาดเท่าไหร่เพื่อไม่ให้พื้นที่เกินในส่วนอื่นของที่พักอาศัยมากเกินไป ความสูงของแท่นน้อยกว่า 1 เมตรเพราะมีหลักที่ว่า ศาล เป็นธาตุดินถ้าห่างจากพื้นเกินไปจะไม่ได้รับอำนาจจากแผ่นดิน ทิศทางในการตั้งจะต้องไม่บดบังตัวบ้าน ไม่หันประทะกับตัวบ้านพักอาศัย ไม่ตรงกับสุขา ถ้ามีคูน้ำต้องมีการปรับและหันไปในทิศที่เป็นมงคลคือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศเหนือ ทิศตะวันออก ซึ่งการหันหน้าหรือการจัดวางนั้นมีลักษณะเดียวกับการวางศาลอื่นๆ

ขนาดของฐานศาลที่เหมาะสม

 

ขนาดของฐานวางศาลพระภูมิจะต้องมีขนาดพอดี ไม่เล็กไม่ใหญ่ ต้องเว้นระยะช่องว่างระหว่างศาลพระภูมิพอประมาณทั้งนี้เพื่อความงามและเป็นความเชื่อว่าไม่ให้ตั้งศาลติดกันหรือแนบกันเกินไปเพราะฉะนั้นขนาดของฐานวางศาลจะต้องเหมาะสมกันทั้งขนาดศาลพระภูมิเจ้าที่และขนาดของพื้นที่อาคารบ้านเรือนของท่าน แต่ทั้งนี้ในปัจจุบันปัญหาพื้นที่แออัดทำให้มีพื้นที่เหลือตั้งศาลไม่มากระยะห่างระหว่างศาลก็จะลดน้อยลงไปตามสัดส่วนของพื้นที่แต่ห้ามติดกันเด็ดขาด ซึ่งกระบวนการทำฐานจะต้องทำให้เสร็จสิ้นเรียบร้อยก่อนมีการบวงสรวงตั้งศาล เพราะมีบางท่านใจร้อนเกินไปหรือไม่เผื่อเหลือเผื่อขาดเวลาในการตั้งศาลพระภูมิทำให้เมื่อถึงวันบวงสรวงตั้งศาลพระภูมิศาลเจ้าที่แล้วนั้นแท่นวางศาลพระภูมิยังไม่เสร็จบางครั้งทำให้ศาลทรุดเกิดปัญหาตามมาภายหลัง

การตั้งศาลพระภูมิ มีอีกสิ่งที่สำคัญเช่นกันและเป็นสิ่งที่สำคัญไม่แพ้เรื่องอื่นเช่นกันคือ ผู้ทำพิธีบวงสรวง ที่ผ่านมาพิธีการการตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่จะเป็นพิธีของพราหมณ์ แต่ทุกวันนี้ยุคสมัยเปลี่ยนไปการตั้งนี้ได้มีการแตกกิ่งก้านสาขา ออกไปตามหลักความเชื่อ และพื้นฐานของสภาพสังคม ทำให้การทำพิธีตั้งศาลไม่ได้ใช้พราหมณ์ตั้งเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีผู็ที่ เรียน ความรู้มาจากเกจิอาจารย์ต่างๆ ที่เชื่อว่าสามารถติดต่อองค์พระภูมิ เจ้าที่ และสามารถอัญเชิญให้มาอาศัยอยู่ที่ที่อยู่อาศัยเราได้ ทั้งนี้อยู่ที่หลักความเชื่อและความเชื่อของท่านเจ้าบ้านเป็นหลัก

 

วันที่ทำพิธีตั้งศาลจะต้องตรวจดูฤกษ์ยาม ที่เป็นสิริมงคล ซึ่งบางท่านที่เคร่งอาจจะดูรวมไปถึงโชคชะตาของท่านเจ้าของบ้านเองว่าเหมาะกับเวลาใด

 

 

เครื่องใช้ในศาลพระภูมิที่ใช้ในการตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่

เครื่องสังเวยหรือเครื่องใช้ในพิธีตั้งศาลพระภูมิ ไม่มีสิ่งได้จำกัดแต่เราจะต้องสรรหาสิ่งที่มีความหมายเป็นมงคลมาเป็นเครื่องบวงสรวงหรือบางท่านอาจจะเรียกเครื่องตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่ บางท่านมีงบประมาณมากและเวลาอาจจะใช้หัวหมู แต่บางท่านเจ้าบ้านไม่มีเวลาหาหรืองบประมาณไม่พออาจจะใช้หมูชิ้นได้ ไก่ กุ้งพล่าปลายำ ต้มจืด และสิ่งอื่นๆๆพวกของหวานและผมไม้เราจะใช้ สิ่งที่มีความหมายไปในทางมงคล เช่นขนุน กล้วย ทองหยิบทองหยอด ฝอยทอง


ของมงคลที่ต้องใส่ไว้ใต้ฐานของศาลในการบวงสรวงตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่ เช่น ไม้มงคล 9 อย่าง อัญมณี แผ่นเงินทองนาค ใบนางกวัก ใบเงินใบทอง ใบไม้ต่างๆที่ชื่อมงคล เหรียญบาท

การเลือกศาลพระภูมิเจ้าที่และสีของศาล

ถ้าท่านอ่านมาถึงตรงนี้ผู้เขียนขอเสนอแนะว่าให้เลือกขนาดศาลพระภูมิให้เหมาะกับแท่นศาลและงบของเจ้าบ้านเป็นสิ่งสำคัญ อีกสิ่งหนึ่งที่ต้องพิจารณาถึงเป็นอันดับหนึ่งเลยคือทำแล้วท่านเจ้าบ้านต้องไม่เดือดเนื้อร้อนใจอย่าทำให้ตัวเดือดร้อนไม่ว่าจะเรื่องฐานหรือเรื่องงบ  เช่นถ้าท่าน เป็นคฤหบดีมั่งคั่ง พื้นที่เยอะท่านสามารถเลือกศาลที่มีขนาดใหญ่ราคาสูง แต่ถ้าท่านงบไม่ถึงท่านก็สามารถเลือกชุดเล็กได้ ศาลพระภูมิราคาไม่จำเป็นต้องแพงมากเลือกในสิ่งที่เหมาะกับท่าน เหมาะกับที่พักอาศัย เหมาะกับที่ตั้ง ตรงตามศาสตร์ ก็มีความเป็นมิ่งขวัญเหมือนกัน

 ในการเลือกสีของศาล  การเลือกสีแนะนำให้ใช้โทนสว่างและมีการตีความว่าเป็นสีที่มีความเป็นศรีเช่น สีทอง สีขาว สีครีม เราจะไม่ใช้สีดำ หรือบางท่านอาจจะเลือกตามสีถูกโฉลกตามวันเกิด

ในการคัดเลือกศาลพระภูมิสิ่งสำคัญที่ท่านต้องเลือกคือ ตัวเรือนของศาลพระภูมิและ เสาของศาลพระภูมิ ซึ่งใน 2 ส่วนนี้จะมีหลายรูปแบบหลายลายให้เจ้าบ้านเลือกใช้ในขนาดนั้นๆๆ เช่น

ศาลพระภูมิเจ้าที่ขนาดจาน 100cmก็จะมีตัวเรือนให้เลือก3-4รุ่น เสาอาจจะมีถึง5 รุ่นให้เลือกเลยทีเดียว ทั้งนี้หลักการเลือก ประการแรกให้เลือกตามที่เห็นแล้วท่านชอบตั้งแต่แรกเห็น อย่างที่สอง ไม่ฝืนความเชื่อของตัวท่านเองเช่น เมื่อท่านเจ้าบ้านมีความเชื่อเรื่องพญานาคท่านก็ใช้เสาที่มีลวดลายเป็นพญานาคหรือท่านอาจจะไม่ชอบรูปสัตว์เจ้าบ้านก็อาจจะเลือกเสาที่เป็นลวดลายไทยต่างๆ หรือเสาลายที่เป็นรูปเทวดา

ทั้งนี้ศาลพระภูมิที่ท่านเลือกต้องทำแล้วไม่ทำให้เดือดร้อน อย่างไรก็ดีความจริงแล้วศาลพระภูมิที่ทุกร้าน ออกแบบมาจะเป็นลวดลายที่มีความเป็นมงคลอยู่แล้วขอให้เจ้าบ้านไม่ต้องเป็นทุกข์ในส่วนนี้